Hans Belting

Faces
Historia twarzy

Książka ukazała się w przekładzie Tadeusza Zatorskiego w wydawnictwie słowo/obraz terytoria w Gdańsku w kwietniu 2015 roku, 348 stron.
(wydanie oryginalne: Faces. Eine Geschichte des Gesichts, Verlag C. H. Beck, München 2013)


Kiedykolwiek mamy do czynienia z obrazem człowieka, zawsze w centrum uwagi znajduje się jego twarz. Jednocześnie twarz z racji swojej nieobliczalności opierała się dotychczas wszelkim próbom sprowadzenia jej do jakiegoś jednego obrazu. Hans Belting bada to napięcie w swojej błyskotliwej historii twarzy - pierwszej, jaką dotąd napisano. Jej początek wyznaczają maski epoki kamienia, a koniec - twarze produkowane przez nowoczesne mass media. W maskach teatralnych i mimice aktorskiej, w portrecie europejskim i w fotografii, w filmie i sztuce współczesnej Belting odkrywa wielorakie próby zawładnięcia twarzą i opisuje powtarzającą się klęskę tych prób wobec niemożności okiełznania życia twarzy i ludzkiej jaźni. To życie wciąż na nowo domaga się obrazu, ale na koniec zawsze okazuje się odporne wobec wszelkich norm obrazowania i interpretacji. Nawet sztuka portretowa europejskiej nowożytności wytwarzała na ogół jedynie maski. I również film, ukazujący ludzką twarz w niedościgle intymny sposób, nie sprostał swojej ambicji przedstawienia po raz pierwszy rzeczywistego obrazu człowieka. Książka Hansa Beltinga pełna jest błyskotliwych wniosków, które każą nam zrewidować nasze tradycyjne wyobrażenia. To fascynująca analiza obrazów pokazujących, jak ludzie w przebiegu historii widzieli i przedstawiali samych siebie.


Hans Belting (ur. 7 lipca 1935 roku w Andernach) jest niemieckim historykiem sztuki i teoretykiem mediów, w szczególności w zakresie nauki o obrazach w czasach nowożytnych i sztuki mediów oraz sztuki włoskiej okresu średniowiecza i renesansu. Od 1969 roku wykładał jako profesor zwyczajny na uniwersytecie w Heidelbergu, a w latach 1980-1992 - na uniwersytecie im. Ludwika Maksymiliana w Monachium. Od 1992 roku do przejścia na emeryturę (2002) był profesorem Instytutu Nauki o Sztuce i Teorii Mediów w Państwowej Wyższej Szkole Projektowania w Karlsruhe. W latach 2004-2007 był dyrektorem Międzynarodowego Centrum Badań w zakresie Nauk o Kulturze (IFK) w Wiedniu. Jest członkiem akademii nauk w Niemczech i w USA, członkiem orderu Pour le Mérite za zasługi w dziedzinie nauk i sztuk (1998) i członkiem kuratorium Muzeum Sztuki Współczesnej Fundacji Ludwiga (MUMOK) w Wiedniu. Od 2013 roku jest członkiem zwyczajnym Akademii Nauk i Sztuk Północnej Nadrenii-Westfalii.

Hans Belting zainspirował w skali międzynarodowej zasadniczą rewizję pojmowania istoty i metod historii sztuki. Zapoczątkował przemianę historii sztuki w interdyscyplinarną naukę o obrazach i uwypuklił znaczenie kwestii związanych z tą ostatnią dla nauk o kulturze jak również, w ostatnim czasie, badań przyrodoznawczych. Zwłaszcza jego innowacyjna metoda interdyscyplinarnego łączenia badań naukowych w zakresie sztuki, mediów i obrazu uzasadnia jego wykraczającą poza granice jego specjalności wiodącą rolę w nauce. Do jego najważniejszych publikacji, obok Faces, należą: Bild und Kult. Eine Geschichte des Bildes vor dem Zeitalter der Kunst (1990, Obraz i kult. Historia obrazu przed epoką sztuki, przeł. Tadeusz Zatorski, 2010), Die Deutschen und ihre Kunst. Ein schwieriges Erbe (1992, Niemcy i ich sztuka. Trudne dziedzictwo), Das Unsichtbare Meisterwerk. Die modernen Mythen der Kunst (1998, Niewidoczne arcydzieło. Współczesne mity sztuki), Bild-Anthropologie. Entwürfe für eine Bildwissenschaft (2001, Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazach).

Recenzje:

1.

Marta Leśniakowska, Hans Belting patrzy prosto w twarz, "Nowe Książki", nr 9/2015

2.

Kamila Leśniak, Co mówią o nas nasze twarze? portal o.pl, http://magazyn.o.pl/2015/kamila-lesniak-co-mowia-o-nas-nasze-twarze/#/

3.
projekt | książki/autorzy | imprezy | informacje | echa medialne | linki | kontakt