Georges-Arthur Goldschmidt

Odosobnienie

Przełożyła Sława Lisiecka
wydawnictwo słowo / obraz terytoria, Gdańsk 2006, 96 S.
(wydanie oryginalne: Die Absonderung, Ammann Verlag, Zürich 1991)


Ucieczka i ratunek: w roku 1938 dziesięcioletni chłopiec i jego starszy brat zostają wsadzeni w Hamburgu do pociągu odjeżdżającego do Florencji. Podróż wiedzie następnie do Chambéry we Francji. Chłopiec spędza całą wojnę w katolickim domu dziecka w Górnej Sabaudii.
Nie zobaczy już rodziców. Takie są fakty zawarte w autobiograficznym opowiadaniu Goldschmidta Odosobnienie. "Trzeba się go było pozbyć, zawsze o tym wiedział". Jego rodzice, asymilowani Żydzi, milczeli, chłopiec nie potrafił sobie wytłumaczyć, dlaczego na słowo "Żyd" pojawiał się jakiś niepkój, a pastor w szkółce niedzielnej zawsze patrzył wtedy na niego, aż wreszcie słowo to zaczęło budzić w nim lęk.
"Nie znał żadnych Żydów, ale samo to słowo łączyło się dla niego z czymś zbrodniczym, człowiek brał zamach ręką i mógł uderzyć: było w nim coś niesamowitego, jakaś wina, bał się jej, zupełnie jakby było wiadomo, że ta wina jest jego własną." W katolickim domu dziecka dorastający chłopiec jest zarazem ukrywany i wydany na pastwę, dyscyplinuje się go, poddaje karom, a jednocześnie jest zdany na siebie, ten "nazbyt wyrośnięty, jeszcze niedojrzały mały chopiec. Czuł jak twarz mu płonie, może wiedziano już, że odkrył u siebie ten wielki cud".


Zdjęcie: Isolde Ohlbaum
(c) Isolde Ohlbaum

Georges-Arthur Goldschmidt urodził się w roku 1928 w Reinbek k. Hamburga, jego dzieciństwo upłynęło w bogatej hanzeatyckiej rodzinie mieszczańskiej. Ojciec był protestantem pochodzenia żydowskiego. Goldschmidt mieszka w Paryżu. Przekładał na francuski głównie dzieła Goethego, Nietzschego, Stiftera, Kafki, Benjamina i Handkego.
Jego silnie naznaczoną wątkami autobiograficznymi twórczość rozpoczyna w roku 1982 powieść Der Spieltag. W Ein Garten in Deutschland (1988) opowiada swoje dzieje aż do chwili odjazdu pociągu do Francji. Potem ukazują się zbiory opowiadań Der unterbrochene Wald (1991) oraz Die Aussetzung (1996). W roku 2001 wychodzi jego autobiografia Über die Flüsse. Jako pośrednik między kulturami francuską i niemiecką opublikował znakomite studium językowe Als Freud das Meer sah. Freud und die deutsche Sprache (1999). In Gegenwart des abwesenden Gottes (2003) z kolei to subtelna refleksja na temat religii.
Za Odosobnienie - ten utwór Georges-Arthur Goldschmidt napisał po niemiecku - autor został wyróżniony w roku 1991 Nagrodą im. Rodzeństwa Scholl. W roku 1993 otrzymał Nagrodę Literacką Miasta Bremy, w 1999 Nagrodę im. Ludwiga Börnego, a w 2001 Nagrodę Miasta Dortmund im. Nelly Sachs.

Recenzje:

1.

projekt | książki/autorzy | imprezy | informacje | echa medialne | linki | kontakt