Erich Hackl

Wesele w Auschwitz

Książka ukazała się w przekładzie Alicji Buras nakładem wydawnictwa Austeria w Krakowie jesienią 2006 roku, 186 s.
(wydanie oryginalne: Hochzeit in Auschwitz. Eine Begebenheit. Diogenes Verlag Zürich 2002)


Ta historia wydarzyła się naprawdę: 18 marca 1944 roku o godz. 11 w Urzędzie Stanu Cywilnego KZ Auschwitz wzięli ślub więzień nr 25173, Austriak Rudi Friemel, z zawodu mechanik, i Hiszpanka Margarita Ferrer, specjalnie przybyła na jeden dzień i jedną noc z Niemiec, gdzie pracowała jako robotnica przymusowa. Poznali się w Hiszpanii, gdzie Friemel w czasie wojny domowej walczył w międzynarodowych brygadach przeciwko rebeliantom generała Franco. Po przegranej wojsk republikańskich uciekli oboje, każde osobną drogą, do Francji, gdzie spotkali się ponownie w obozie dla internowanych. Niebawem znów rozdzieleni przeszli, Margarita tymczasem już w ciąży, przez cały szereg obozów i więzień.
Margarita znalazła się w końcu na robotach przymusowych w Niemczech, Friemel trafił do obozu w Auschwitz, gdzie szybko stał się ważną postacią wewnątrzobozowego ruchu oporu. Nie zważając na okoliczności podjął szaleńczą, wydawało by się, próbę doprowadzenia do zalegalizowania swojego związku z Margaritą, choćby nawet w warunkach obozowych. I dopiął swego. Ten sukces skłonił go do podjęcia kolejnej - tym razem niestety nieudanej - próby: ucieczki z obozu. Schwytany, został 30 grudnia 1944 powieszony w swojej koszuli ślubnej razem z czterema innymi uciekinierami. Margarita i dziecko przeżyli wojnę.
Książka Hackla, mająca charakter literackiego niby-reportażu, jest - całkowicie pozbawionym odautorskiego komentarza - montażem pierwszoosobowych, pozornie autentycznych, w rzeczywistości fikcyjnych cytatów. Próbę odtworzenia zdarzeń z dość już odległej przeszłości podejmuje z woli autora siostra Margarity Ferrer jako pierwszoosobowa narratorka. Przywołuje własne wspomnienia, odwiedza miejsca na szlaku tułaczki Margarity i Rudiego po Europie, przeszukuje archiwa, cytuje dokumenty. Przede wszystkim jednak przytacza, niekiedy wzajemnie sprzeczne, wypowiedzi świadków.
Z zamiarem opisania losów tej niezwykłej miłości dwojga ludzi w skrajnie niesprzyjających warunkach Erich Hackl nosił się podobno piętnaście lat, mając świadomość, że pełna rekonstrukcja prawdy nie jest w tym wypadku możliwa. Dzięki obranej metodzie pisarskiej - zestawieniu różnorodnych relacji, w których literacka wyobraźnia dopełnia fikcyjnymi, choć prawdopodobnymi szczegółami autentyczne wydarzenia - udało mu się opowiedzieć niezwykłą historię z "czasów pogardy" bez popadania w sentymentalizm, w sposób oddramatyzowany, niemal chłodny i tym bardziej przejmujący.


Foto: Timón Solinis

Erich Hackl (ur. w 1954 roku w Steyr w Górnej Austrii) studiował hispanistykę i germanistykę w Salzburgu i Maladze. Od 1976 roku publikował regularnie w lewicowym czasopiśmie "Wiener Tagebuch". Od 1983 roku uprawia pisarstwo jako wolny zawód. Jest autorem opowiadań, książek dla dzieci, słuchowisk, scenariuszy filmowych, a także tłumaczem literatury iberyjskiej i iberoamerykańskiej. Wydał m.in. Abschied von Sidonie (1989), Sara und Simón (1995), Anprobieren eines Vaters. Geschichten und Erwägungen (2004). Laureat licznych nagród za twórczość literacką, przekładową i filmową.

Recenzje:

1.

projekt | książki/autorzy | imprezy | informacje | echa medialne | linki | kontakt