Katja Lange-Müller

Wściekłe owce

Powieść ukazała się w przekładzie Aleksandry Kujawy-Eberharter w marcu 2012 roku nakładem Wydawnictwa FA-art w Katowicach. 189 stron.
(Wyd. oryginalne: Böse Schafe, Verlag Kiepenheuer & Witsch, Köln 2007, 205 S.)


17 kwietnia 1987 roku 39-letnia Soja, uciekinierka z NRD, spotyka przypadkiem na ulicy w Berlinie Zachodnim młodszego o 6 lat Harry'ego. Przypadkowe spotkanie przeradza się w trwający trzy lata osobliwy związek, który trudno nazwać miłosnym. A jednak to pragnienie miłości i lęk przed samotnością każą nie najmłodszej już i niezbyt atrakcyjnej zewnętrznie kobiecie związać się z tym zagadkowym mężczyzną, który nie dość że jest bezrobotny, to jeszcze okazuje się zarażonym wirusem HIV narkomanem z kryminalną przeszłością. Harry, zwolniony warunkowo z więzienia, może pozostać na wolności tylko wówczas, jeśli podda się dobrowolnie kuracji odwykowej. Soja z wielkim poświęceniem organizuje kilkuosobową grupę opiekunów, którzy w czasie kuracji towarzyszą Harry'emu na każdym kroku. Wszystkie te wysiłki zawodzą jednak, Harry wraca do nałogu i po dramatycznych przejściach, zapaściach i pobytach w szpitalu umiera w domu opieki. W tym staczaniu się w otchłań Soja towarzyszy mu z jakąś rozpaczliwą determinacją niemal do końca.

Powieść ma charakter retrospekcji: o swoim życiu, swojej skomplikowanej relacji z Harrym Soja opowiada już po jego śmierci, cytując z pozostawionego przezeń dziennika, w którym jej imię nie pojawia się ani razu... Tę niewesołą, wyraźnie na motywach autobiograficznych opartą historię autorka opisuje z wielką wrażliwością, ale w sposób daleki od wszelkiego sentymentalizmu, raczej z dystansem (zwłaszcza bohaterki do samej siebie), bezpruderyjnym podejściem do seksu "jako lekarstwa na chorobę miłości" i szczególnym, rzadkim w literaturze niemieckiej, choć podszytym smutkiem poczuciem humoru. Ogromnym walorem powieści jest jej język: niezwykle zmysłowy, barwny, precyzyjny w opisach stanów emocjonalnych, pełen neologizmów, znakomicie oddający klimat środowiska i czasu, w których toczy się akcja.


Foto: Jürgen Bauer

Katja Lange-Müller, ur. w 1951 r. w Berlinie Wschodnim (Berlin-Lichtenberg). Relegowana ze szkoły średniej za "niesocjalistyczne zachowanie", ukończyła szkołę poligraficzną, specjalizując się w zawodzie zecera. Pracowała następnie przez cztery lata w drukarni gazety "Berliner Zeitung", a przez kolejne sześć lat - jako salowa na zamkniętych oddziałach psychiatrycznych dla kobiet w berlińskich szpitalach Charité i Berlin-Herzberge. W latach 1979-1982 studiowała w słynnym Instytucie Literatury im. Johannesa R. Bechera w Lipsku. W listopadzie 1984 r. przedostała się do Berlina Zach. Debiutowała w 1986 r. tomem 32 autobiograficznie zabarwionych opowiadań pt. Wehleid - wie im Leben (Żałość - jak w życiu), powstałych w większości jeszcze w NRD i krążących wokół takich motywów jak samotność, strach i śmierć. W tym samym roku otrzymała prestiżową nagrodę im. Ingeborgi Bachmann. Jej kolejna książka Kasper Mauser - Die Feigheit vorm Freund (1988, Kasper Mauser - Tchórzostwo w obliczu przyjaciela) to groteskowa wizja podziału Niemiec. Pisała także słuchowiska i teksty dla czasopisma "Theater heute", pracowała jako kierownik literacki w teatrze. W 1995 r. ukazała się jej kolejna książka prozatorska Verfrühte Tierliebe (Przedwczesna miłość do zwierząt). W tym samym roku otrzymała nagrodę im. Alfreda Döblina, w kolejnym - Berlińską Nagrodę Literacką. Jej powieść Die Letzten. Aufzeichnungen aus Udo Posbichs Druckerei (2000, Ostatni. Zapiski z drukarni Udo Posbicha) wyróżniona została nagrodą stacji SWR. W 2003 r. jej opowiadania i miniatury ukazały się w tomie Enten, die Frauen und die Wahrheit (Kaczki, kobiety i prawda), w 2007 roku wyszła jej powieść Böse Schafe, nominowana do nagrody Deutscher Buchpreis. W 2008 r. otrzymała nagrodę im. Wilhelma Raabe. Mieszka w Berlinie.

Recenzje:

1.

Bernadetta Darska, Rozpaczliwie uzależnieni, http://bernadettadarska.blog.onet.pl z 22 kwietnia 2012

2.
Andrzej Kopacki Kiedy Harry poznał Soję, "Literatura na Świecie", nr 1-2/2013
projekt | książki/autorzy | imprezy | informacje | echa medialne | linki | kontakt