Norbert Mappes-Niediek

Biedni Romowie, źli Cyganie.
Stereotypy i rzeczywistość.

Książka ukazała się w przekładzie Urszuli Poprawskiej nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w listopadzie 2014 roku. 229 stron.
(Wydanie oryginalne: Arme Roma, böse Zigeuner. Was an den Vorurteilen über die Zuwanderer stimmt, Ch. Links Verlag, Berlin 2012, 220 S.)

Czy rację mają "socjologowie", twierdząc, że Romowie od zawsze znajdowali się na samym dole drabiny społecznej, że w pewnym okresie byli w dawnej Rumunii nawet niewolnikami, że nie wolno im było uczyć się czytać i pisać i że ten status jest źródłem ich na ogół bardzo trudnej sytuacji również dzisiaj, jednym słowem: że przyczyną ich biedy jest po prostu bieda i dyskryminacja, a nie specyficzna tradycja i kultura, specyficzna mentalność i wzorce zachowań uniemożliwiające integrację w nowoczesnym społeczeństwie? Czy też słuszność należy przyznać "etnologom", którzy bronią prawa Romów do zachowania swojej tożsamości, do kultywowania swoich obyczajów, choćby wbrew wymogom życia społecznego w XXI wieku?

Autor nie udziela jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, bo jego zdaniem problem Romów jest o wiele bardziej złożony. Kto chce się dowiedzieć, "co z uprzedzeń do imigrantów odpowiada prawdzie", jak brzmi prowokacyjny oryginalny podtytuł tej fascynującej książki, musi według Mappes-Niedieka bardzo dokładnie przyglądać się zjawiskom w tym środowisku i jego relacjom ze światem zewnętrznym. Książka jest doskonałą okazją do zapoznania się zarówno z historią, jak i dniem dzisiejszym Romów w sposób umożliwiający wyrobienie sobie własnego zdania. Autor nie narzuca swojej wizji jako jedynie wiarygodnej, dostarcza natomiast mnóstwo ciekawego materiału mogącego stanowić punkt wyjścia do własnych przemyśleń i przewartościowań.

Wymowa tej skądinąd z dużym polotem napisanej książki nie jest zbyt optymistyczna, niemniej drogi rozwiązania problemu, które ostrożnie wskazuje Norbert Mappes-Niediek, dają podstawę do pewnej nadziei.


Foto: Lupi Spuma

Norbert Mappes-Niediek (ur. 1953), niemiecki dziennikarz i reporter, znawca problemów Europy Południowo-Wschodniej. Mieszka w Styrii. Od 1991 r. pracuje jako niezależny korespondent w Europie Południowo-Wschodniej i Austrii. W latach 1994-1995 był doradcą Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ w byłej Jugosławii. Publikuje w takich gazetach i czasopismach jak m. in. "Frankfurter Rundschau", "Berliner Zeitung", "Badische Zeitung", "Aargauer Zeitung", "Der Standard", "NRC Handelsblad", "Die Zeit", także w radiostacji Deutschlandfunk. Wydał kilka książek, m. in. Österreich für Deutsche. Einblicke in ein fremdes Land (2001, Austria dla Niemców, spojrzenie na obcy kraj), Balkan-Mafia. Staaten in der Hand des Verbrechens - eine Gefahr für Europa (2003, Bałkańska mafia. Państwa w ręku przestępców - groźba dla Europy), Let's be Frank. Die unglaubliche Geschichte des heimlichen Kaisers von Österreich (2004, Let's be Frank. Niewiarygodna historia potajemnego cesarza Austrii), Kroatien. Das Land hinter der Adria-Kulisse (2009, Chorwacja. Kraj za kulisami Adriatyku).

Recenzje:

1.

Justyna Gul, Kim jesteś, Cyganie?, portal internetowy www.granice.pl.

projekt | książki/autorzy | imprezy | informacje | echa medialne | linki | kontakt